1. Fizik Muayene
- Testis kanseri, genellikle ağrısız bir şekilde, tek taraflı skrotal kitle olarak ortaya çıkar.
- Hastaların %20’sinde ilk semptom skrotal ağrıdır ve %27’sinde lokal ağrı görülür.
- Non-seminomatöz tümörlerde, hastaların %7’sinde jinekomasti (meme dokusunda büyümesi) olabilir.
- Sırt ve yan ağrısı, metastazlara bağlı olarak hastaların %11’inde görülür.
- Bazı hastalar testis kanserini, orşiepididimit (testis iltihabı) gibi diğer hastalıklarla karıştırabilir.
- Fizik muayene, kitlenin özelliklerini belirlemek için yapılır ve uzak metastazlar (başka bölgelere yayılma) araştırılır.
2. Testisin Görüntülenmesi
- Skrotal Ultrasonografi:
- Testis kanseri tanısını kesinleştirir ve kitlenin yerini belirler.
- Ultrason, 1-2 mm kadar küçük lezyonları bile tespit edebilir ve testisin durumunu netleştirir.
- %100’e yakın doğruluk oranı ile intratestiküler (testis içinde) ve ekstratestiküler (testis dışı) kitleleri ayırt edebilir.
- Ultrason, genç erkeklerde kitle olmadan yükselmiş serum AFP ve β-hCG değerleri ile birlikte yapılan testlerde de kullanılmalıdır.
- Manyetik Rezonans (MRI):
- Ultrasona göre daha yüksek doğruluk oranına sahip olsa da, yüksek maliyeti nedeniyle rutin olarak kullanılmaz.
3. Serum Tümör Belirteçleri
- Testis kanseri tanısında kullanılan bazı serum tümör belirteçleri şunlardır:
- AFP (Alfa-fetoprotein)
- β-hCG (Beta-Human Koryonik Gonadotropin)
- LDH (Laktat Dehidrogenaz)
- Tanı Öncesi Test:
- Orşiektomi (testisin çıkarılması) öncesinde bu testler yapılmalıdır.
- Yüksek Değerler:
- Non-seminom GHT’lerinde (germ hücreli tümörlerde) %90 oranında yüksek AFP veya β-hCG değerleri görülür.
- Seminomlarda (başka bir testis kanseri türü) %30 kadar vakada β-hCG düzeylerinde artış olabilir.
- Düşük Duyarlılık:
- Her zaman yüksek tümör belirteçleri, testis kanserini kesin olarak göstermez. Düşük seviyeler de hastalığı dışlamaz.
4. Mikro RNA (miRNA) ve Yeni Biyobelirteçler
- Mikro RNA’lar (miRNA): Yeni ve umut verici biyobelirteçlerdir.
- miRNA-371a-3p: Testis kanseri tanısında yüksek doğruluk oranı sağlayabilir.
- Metastatik Hastalık:
- miRNA seviyeleri, lokalize hastalık ile karşılaştırıldığında metastatik hastalıkta daha yüksek olabilir.
5. Testis Kanseri Tanısında Genel Öneriler
- Ultrasonografi: Şüpheli her hastada ultrason yapılmalıdır.
- Serum Tümör Belirteçleri: Orşiektomi öncesi ve sonrası belirteçler, tanıyı ve prognozu destekler.
- Testis Kanseri Takibi:
- Orşiektomi sonrası tümör belirteçlerinin normalleşmesi, metastatik hastalığı dışlamaz. Takip edilmelidir.