Testiküler Mikrolitiyazise Yaklaşım
Testiküler mikrolitiyazis (TM), skrotal ultrasonografi ile rastlantısal olarak saptanan bir radyolojik bulgudur. Testiküler ultrasonografi, tek bir kesitte beş veya daha fazla 1-3 mm ekojenik odak olarak tanımlanan mikrolitiazisli hastaları tespit edebilir. Genelde asemptomatik olup, uniform olarak dağılmış küçük hiperekojenik alanlar şeklinde tanımlanır. Oluşum mekanizması henüz netleşmemiştir ve klinik olarak önemi konusunda belirsizlikler bulunmaktadır.
TM ile İlişkili Durumlar ve Sıklığı:
- Testiküler mikrolitiyazis genellikle rastlantısal olarak tespit edilir ve tüm yaş gruplarında görülebilir. Ancak erişkinlerde görülme sıklığı 1/2100, pre-pubertal dönemde ise 1/618’dir. Kriptoorşidizmde bu oran 1/15’e kadar yükselebilir.
- Rastlantısal görülme sıklığı %0-4,2 arasında değişmektedir.
- TM, özellikle psödohermafrodizm, kriptoorşidizm, infertilite veya subfertilite, hipogonadizm, varikosel, testiküler torsiyon, Klinefelter sendromu ve Down sendromu gibi patolojilerle birlikte sıkça görülmektedir.
TM ve Testis Kanseri İlişkisi:
- Son yıllarda yapılan çalışmalarda, TM ile testis kanseri riski arasında bir ilişki olduğu gösterilmiş ancak sonuçlar tutarsız olmuştur.
- Bir metaanaliz çalışmasında, TM’li erkeklerin testis kanseri görülme sıklığının 12 kat fazla olabileceği bulunmuştur.
- Başka bir çalışmada ise TM’li 63 asemptomatik erkek üzerinde yapılan 5 yıllık takipte, sadece bir kişide (%1,6) testis kanseri geliştiği saptanmıştır.
- Bir başka çalışmada ise 20.000’den fazla katılımcı arasında yapılan 14 yıllık takipte yalnızca 2 kişide (%0,5) testis kanseri gelişmiştir.
Takip ve Yönetim:
- Bilateral testis kanseri, kriptoorşidizm, atrofik testis gibi yüksek riskli hastalarda testis biyopsisi yapılabilir. Ancak aşemptomatik ve rastlantısal TM tespit edilen olgularda, fizik muayene ile takip yeterli olacaktır.
- TM tanısı almış hastaların büyük kısmı asemptomatik olup, serum testis kanseri belirteçleri ile bir ilişki gösterilmemiştir. Bu nedenle izole TM hastalarında serum belirteçleri ile takip yapılmasına gerek yoktur.
- Asemptomatik hastalarda yıllık fizik muayene ve kendi kendine testis muayenesi ile takip yeterlidir.
- Riskli gruptaki hastalar daha yakın ve invaziv yöntemlerle takip edilmelidir.
Risk Faktörleri: TM’li hastaların takibini gerektiren bazı risk faktörleri şunlardır:
- Germ hücreli tümör öyküsü
- İnmemiş testis öyküsü
- Orşiopeksi öyküsü
- Testiküler atrofi (volüm <12 mL)
- 1. derece yakınında germ hücreli tümör öyküsü
Bu bilgiler ışığında, TM’li hastaların çoğunluğunda takip için basit fizik muayene ve kendi kendine testis muayenesi yeterli olmakla birlikte, yüksek riskli hastalar için daha sıkı takip yöntemleri gerekmektedir.