Transrektal Ultrason (TRUS) Eşliğinde Prostat Biyopsisi
Bu işlem, rektal yoldan girilerek ultrasonla görüntülenen prostat bezinden özel iğnelerle parça alınması işlemidir. Özellikle PSA yüksekliği ve/veya rektal muayenede şüpheli bulgu olan hastalarda uygulanır.
🧬 TRUS Eşliğinde Prostat Biyopsisi Nedir?
Transrektal ultrason eşliğinde yapılan prostat biyopsisi, prostatın farklı bölgelerinden çok sayıda doku örneği alınmasını sağlar.
Amaç:
- Prostat kanserini tanımak
- Gleason skoru belirleyerek agresiflik derecesini tespit etmek
- Tedavi planlamasına yön vermektir
🛠️ Nasıl Yapılır? (Teknik Açıklama)
- Rektal yolla özel bir ultrason probu yerleştirilir.
- Prostat görüntülenir ve boyutları ölçülür.
- Her iki lobdan sistematik olarak 10–14 adet doku örneği alınır.
- Taban, orta zon, apeks ve geçiş zonları dahil edilir.
- Şüpheli lezyon varsa hedeflenmiş (targeted) biyopsi yapılabilir (mpMRI eşliğinde).
- İşlem 5–10 dakika sürer, genellikle lokal anestezi ile yapılır.
- Biyopsi iğnesi rektal probun içinden geçirilerek prostat kapsülüne ulaşır.
- Alınan örnekler patolojik inceleme için gönderilir.
🕒 Süre: 10–15 dakika
🏥 Hastanede kalış: Gerekmez (ayaktan işlem)
⏳ Sonuç süresi: 3–7 gün
✅ Endikasyonlar (Ne zaman yapılır?)
- PSA yüksekliği (>4 ng/mL genellikle)
- PSA’da hızlı yükseliş (PSA velocity)
- Dijital rektal muayenede nodül / sertlik
- Multiparametrik MR’da PIRADS 3–5 lezyon
- Daha önce negatif biyopsi ama şüphe devam ediyorsa → tekrar biyopsi
📈 Biyopsi Tipleri
| Tip | Açıklama |
| Sistematik TRUS biyopsi | Standart 10–14 odaklı örnekleme |
| MR-füzyon biyopsi (MR-TRUS) | mpMRI’de belirlenen lezyona özel hedefleme |
| Saturasyon biyopsi (20+ örnek) | Önceki biyopsiler negatifse, anestezi altında |
⚠️ Olası Komplikasyonlar ve Oranları
| Komplikasyon | Görülme Oranı |
| Kanlı idrar / meni (hematüri / hematospermi) | %30–50 (geçici) |
| Rektal kanama | %5–10 |
| Ateş / enfeksiyon | %1–3 |
| Septisemi (ciddi enfeksiyon) | <%1 |
| İdrar yapmada zorluk | <%5 |
İşlem öncesi genellikle antibiyotik profilaksisi (örneğin siprofloksasin) verilir.
🧘♂️ İyileşme ve Takip
- 1–2 gün istirahat önerilir
- İlk 1 hafta içinde idrarda, menide veya gaitada kan olabilir
- Bol sıvı alımı ve kabızlık önleyici diyet önerilir
- 1 hafta sonra patoloji sonucu değerlendirilir
- PSA + Gleason skoruna göre tedavi planlaması yapılır
💬 **Sık Sorulan: “Biyopsi prostat kanserini yayar mı?”
Hayır.
- Prostat biyopsisi, hastalığın evresini değiştirmez
- Onkolojik güvenliği kanıtlanmıştır
- MR-füzyon biyopsi ile doğruluk oranı daha da artar
🧾 Sonuç ve Tavsiye
TRUS eşliğinde prostat biyopsisi, prostat kanserinin tanısında vazgeçilmez ve güvenilir bir yöntemdir. Minimal invaziv, hızlı ve genellikle komplikasyonsuzdur. Gelişmiş merkezlerde MR-füzyon biyopsi ile başarı daha da artar. Erken tanı, tedavi başarısını doğrudan etkiler.